วัฒนธรรมองค์กรเกิดจากอะไร? สิ่งที่กำหนด “ตัวตน” ขององค์กร มากกว่าคำว่า Mission, Vision, หรือ Strategy
หลายองค์กรอยากมีวัฒนธรรมที่ดี มีทีมเวิร์ก มีความคิดสร้างสรรค์ กล้าคิด กล้าลอง แต่พอลงมือทำจริง กลับเริ่มที่การเขียน Core Values ติดผนัง หรือจัด Team Building ปีละครั้ง
ในฐานะที่เราอยู่ในวงการ Organization Development มายาวนาน เราพบว่าองค์กรที่เปลี่ยนวัฒนธรรมได้ “จริง” คือองค์กรที่เข้าใจรากของมันอย่างแท้จริง
_______________________________________
แล้ววัฒนธรรมองค์กรเกิดจากอะไร?
วัฒนธรรมองค์กรไม่ใช่ “คำพูด” แต่คือ “พฤติกรรมที่เกิดซ้ำ ๆ” และพฤติกรรมเหล่านั้นมีที่มา ซึ่งประกอบด้วย…
1 ค่านิยมและความเชื่อของผู้นำ
ผู้นำเป็นคนกำหนด “นิยามความสำเร็จ” และ “วิธีการทำงาน”
สิ่งที่ผู้นำทำบ่อย ๆ จะกลายเป็นแบบแผนให้คนอื่นทำตามโดยไม่รู้ตัว
2 ประสบการณ์และเรื่องเล่าภายในองค์กร
วิกฤต ความสำเร็จ หรือเหตุการณ์ในอดีต สร้างเรื่องเล่าที่คนในองค์กรจดจำ
สิ่งเหล่านี้ค่อย ๆ หล่อหลอมว่าพฤติกรรมแบบไหน “ใช่” หรือ “ไม่ใช่”
3 ระบบและโครงสร้างที่สนับสนุน
เช่น ระบบประเมินผล โบนัส การเลื่อนตำแหน่ง ระบบพัฒนา หรือแม้แต่ KPI
ถ้าองค์กรให้รางวัลเฉพาะคนที่ขายเก่ง คนก็จะเน้นขาย ไม่เน้นช่วยกัน
สิ่งนี้คือวัฒนธรรมที่ระบบเป็นผู้สร้าง
4 การคัดเลือกและหล่อหลอมคนใหม่
คนแบบไหนที่ถูกคัดเลือกเข้ามา? คนแบบไหนที่อยู่รอด?
กระบวนการเหล่านี้คือเครื่องมือคัดกรองวัฒนธรรมอย่างไม่รู้ตัว
5 พฤติกรรมที่ได้รับการยอมรับจากหมู่คณะ
วัฒนธรรมไม่ได้เกิดจากสิ่งที่องค์กร “บอกให้ทำ”
แต่มาจากสิ่งที่ “คนส่วนใหญ่ทำ” และ “ไม่มีใครตั้งคำถาม”
______________________________________
แล้วจะเปลี่ยนวัฒนธรรมองค์กรได้อย่างไร?
ไม่ใช่แค่เปลี่ยนคำพูด แต่ต้องเปลี่ยนพฤติกรรมของคนในระบบ
เริ่มจาก
– สร้างความเข้าใจร่วมใน “วัฒนธรรมที่มีอยู่จริง” (ไม่ใช่ที่เขียนไว้)
– กำหนด “พฤติกรรมเป้าหมาย” ที่สอดคล้องกับกลยุทธ์
– ออกแบบระบบ/โครงสร้างให้รองรับพฤติกรรมใหม่
– พัฒนาผู้นำให้เป็นแบบอย่าง และกล้าท้าทายพฤติกรรมเดิม
– ติดตามอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่แค่มีกิจกรรมครั้งเดียวแล้วจบ
ที่ Saturday Consulting
เราเชื่อว่า “การเปลี่ยนแปลงอย่างยั่งยืน” เริ่มจากการออกแบบวัฒนธรรมที่ใช่ ในการสร้างรากฐานให้องค์กรแข็งแรงจากภายใน
บทความโดย Sukit Phanchaphanpong, COO & Managing Partner, Saturday Consulting
