สองคำนี้คล้ายกัน… แต่ไม่เหมือนกัน และถ้าเข้าใจผิด องค์กรอาจพัฒนาไปผิดทาง
1. วัฒนธรรมองค์กร (Organizational Culture / Corporate Culture)
ความหมาย: คือระบบค่านิยม ความเชื่อ บรรทัดฐาน พฤติกรรม และประเพณีปฏิบัติร่วมกันของบุคลากรในองค์กรโดยรวม เปรียบเสมือน DNA หรือบุคลิกภาพขององค์กรนั้นๆ ที่กำหนดทิศทางและวิธีคิดของทุกคน
กว้างขวางและลึกซึ้งกว่า: ครอบคลุมทุกแง่มุมขององค์กร ตั้งแต่วิสัยทัศน์ พันธกิจ ค่านิยมหลัก รูปแบบการสื่อสาร การตัดสินใจ การแก้ไขปัญหา ไปจนถึงบรรยากาศโดยรวม
กำหนดโดยผู้บริหารระดับสูง: มักจะถูกกำหนดและหล่อหลอมจากวิสัยทัศน์ของผู้นำองค์กร และสะท้อนผ่านนโยบาย โครงสร้าง และการปฏิบัติงาน
คงที่กว่า: มีแนวโน้มที่จะเปลี่ยนแปลงช้ากว่า และมักจะส่งผลต่อความรู้สึกผูกพันของพนักงานกับองค์กร
ผลกระทบ: ความรู้สึกผูกพันต่อองค์กรในภาพรวม
ตัวอย่าง: องค์กรที่เน้นนวัตกรรม, องค์กรที่เน้นการทำงานเป็นทีม, องค์กรที่เน้นความรับผิดชอบต่อสังคม, องค์กรที่มีการสื่อสารแบบเปิด
_________________________________________
2. วัฒนธรรมการทำงาน (Workplace Culture / Work Culture)
ความหมาย: คือบรรยากาศ พฤติกรรม และปฏิสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นในแต่ละวันของการทำงาน มักจะมีความเฉพาะเจาะจงกับแต่ละทีม แผนก หรือแม้กระทั่งรูปแบบการทำงานของแต่ละบุคคล
เป็นรูปธรรมและสังเกตเห็นได้ง่ายกว่า: สะท้อนผ่านวิธีการทำงานจริงในแต่ละวัน เช่น การประชุม การสื่อสารภายในทีม การจัดการเวลา การให้ความร่วมมือ
ถูกสร้างและหล่อหลอมโดยพนักงานทุกคน: แม้จะมีอิทธิพลจากวัฒนธรรมองค์กร แต่ก็ถูกสร้างขึ้นจากการมีปฏิสัมพันธ์ของพนักงานในแต่ละวัน และอาจแตกต่างกันไปในแต่ละแผนก
ยืดหยุ่นและเปลี่ยนแปลงได้เร็วกว่า: สามารถปรับเปลี่ยนได้ง่ายกว่าตามลักษณะงานของทีม หรือการเปลี่ยนแปลงของสมาชิกในทีม
ผลกระทบ: ประสิทธิภาพการทำงาน และความสัมพันธ์ในทีม
ตัวอย่าง: การทำงานแบบ Agile, การทำงานจากที่บ้าน (Work from home), การประชุมที่กระชับและตรงประเด็น, การให้ Feedback กันอย่างสม่ำเสมอ, การช่วยเหลือซึ่งกันและกันในทีม
_________________________________________
แล้วจะจัดการอย่างไรดี?
หลายองค์กรพยายามเปลี่ยน “วิธีการทำงาน” เช่น ปรับเป็น Hybrid / ลดการประชุม / ทำ Scrum
แต่กลับติดที่ “วัฒนธรรมองค์กรเดิม” ยังไม่เปลี่ยน เช่น ผู้นำยังไม่ไว้ใจ ให้พนักงานต้องรอคำสั่ง
ดังนั้น ถ้าอยากเปลี่ยนวัฒนธรรมการทำงานให้ยั่งยืน
ต้องจัดการทั้งระบบ และย้อนกลับไปดูที่วัฒนธรรมองค์กรด้วย
บทความโดย Sukit Phanchaphanpong, COO & Managing Partner, Saturday Consulting
